Οστεοαρθρίτιδα (Arthrosis deformans, λαϊκή ονομασία - εναπόθεση άλατος) είναι μια χρόνια ασθένεια των αρθρώσεων εκφυλιστικής-δυστροφικής φύσης, στην οποία παρατηρείται καταστροφή του αρθρικού χόνδρου, αρθρικής κάψας και παραμόρφωση του ίδιου του οστού.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η οστεοαρθρίτιδα είναι μια ολόκληρη ομάδα παθήσεων των αρθρώσεων που έχουν διαφορετική προέλευση και παρόμοιους μηχανισμούς ανάπτυξης. Η πιο κοινή οστεοαρθρίτιδα των μεγάλων αρθρώσεων είναι:
- παραμορφωτική οστεοαρθρίτιδα της άρθρωσης του γόνατος (γονάρθρωση),
- παραμορφωτική οστεοαρθρίτιδα της άρθρωσης του ισχίου (κοξάρθρωση),
- και οστεοαρθρίτιδα της άρθρωσης του ώμου.
Αυτοί είναι οι πιο σοβαροί τύποι οστεοαρθρίτιδας.
Η οστεοαρθρίτιδα των μικρών αρθρώσεων είναι λιγότερο συχνή. Οι παραμορφωτικές αρθρώσεις των μεσοφαλαγγικών αρθρώσεων των χεριών και των μεταταρσοφαλαγγικών αρθρώσεων του αντίχειρα είναι πιο συχνές. Οι ασθενείς σημειώνουν πόνο στις μεσοφαλαγγικές αρθρώσεις, μειωμένη κινητικότητα και εμφάνιση σφραγίδων κοντά στις αρθρώσεις (κόμβοι Heberden και Bouchard). Αυτή η μορφή οστεοαρθρίτιδας εμφανίζεται πιο συχνά σε μεγάλη ηλικία. Η οστεοαρθρίτιδα των αστραγάλων είναι συχνή.
Η πολυάρθρωση ή γενικευμένη οστεοαρθρίτιδα χαρακτηρίζεται από ταυτόχρονη βλάβη σε πολλές αρθρώσεις.
Οστεοαρθρίτιδα Οι αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης - σπονδυλαρθρώσεις - ανήκουν στην ομάδα των παθήσεων της σπονδυλικής στήλης, αλλά έχουν παρόμοιο μηχανισμό ανάπτυξης με άλλες αρθρώσεις.
Τα κύρια κλινικά συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας είναι ο πόνος στις αρθρώσεις και η περιορισμένη κινητικότητα. Τα συγκεκριμένα συμπτώματα καθορίζονται από το στάδιο της οστεοαρθρίτιδας και εξαρτώνται από την έκταση των καταστροφικών αλλαγών στην άρθρωση.
Αιτίες οστεοαρθρίτιδας
Οστεοαρθρίτιδα Συνηθίζεται να το χωρίζουμε σε πρωτεύον και δευτερεύον. Η πρωτοπαθής (ιδιοπαθής) αρθροπάθεια είναι συνέπεια της διαταραχής των διαδικασιών αποκατάστασης και της αυξημένης εκφύλισης του χόνδρινου ιστού της άρθρωσης, χωρίς να προκαλείται δυσλειτουργία ολόκληρου του οργανισμού. Η δευτερογενής αρθροπάθεια εμφανίζεται ως αποτέλεσμα άλλων παθολογικών διεργασιών στο σώμα ή σε μια άρθρωση που έχει ήδη καταστραφεί από εξωτερικές επιδράσεις με μερική καταστροφή των αρθρικών επιφανειών.
Η τραυματική οστεοαρθρίτιδα διαγιγνώσκεται συχνότερα σε νεαρούς ασθενείς. Και σε ηλικιωμένους ασθενείς δεν είναι πάντα δυνατό να γίνει σαφής διαχωρισμός μεταξύ πρωτοπαθούς και δευτεροπαθούς αρθροπάθειας.
Αν και η ακριβής αιτία της οστεοαρθρίτιδας δεν μπορεί να προσδιοριστεί, οι παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση και την ανάπτυξή της είναι γνωστοί.
Μπορούν να εντοπιστούν οι ακόλουθοι τύποι λόγων που συμβάλλουν στην ανάπτυξη πρωτοπαθούς και δευτερογενούς παραμορφωτικής αρθροπάθειας.
Τα αίτια της πρωτοπαθούς οστεοαρθρίτιδας είναι κληρονομικοί παράγοντες
Έχουν εντοπιστεί οι ακόλουθες κληρονομικές ασθένειες που μπορούν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη πρωτοπαθούς οστεοαρθρίτιδας:
- γενετικές διαταραχές στη σύνθεση του χόνδρινου ιστού της άρθρωσης, που οδηγούν στην επιταχυνόμενη καταστροφή του.
- συγγενή ελαττώματα του μυοσκελετικού συστήματος (υπερκινητικότητα των αρθρώσεων, δυσπλασία, πλατυποδία και άλλα), που οδηγούν σε τραυματισμούς σε ορισμένες περιοχές του χόνδρινου ιστού της άρθρωσης και, ως εκ τούτου, στην εμφάνιση αρθρώσεων.
Σημειώνεται επίσης ότι η παραμορφωτική αρθροπάθεια των μεσοφαλαγγικών αρθρώσεων των άνω άκρων εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες και κληρονομείται μέσω της γυναικείας γραμμής.
Αιτίες δευτεροπαθούς οστεοαρθρίτιδας
Η δευτεροπαθής οστεοαρθρίτιδα είναι αποτέλεσμα βλάβης των αρθρώσεων. Αυτή η βλάβη μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες.
- Μηχανική βλάβη στις αρθρώσεις. Αυτή η ομάδα παραγόντων περιλαμβάνει διάφορους τραυματισμούς των αρθρώσεων, ενδοαρθρικά κατάγματα οστών, με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η δομή της άρθρωσης. Το ίδιο αποτέλεσμα προκαλείται από συνεχή μικροτραύμα στις αρθρώσεις ως αποτέλεσμα υπερβολικών σταθερών φορτίων, στατικών και δυναμικών (για παράδειγμα, σε αθλητές). Η παχυσαρκία οδηγεί επίσης σε υπερβολική χρήση και βλάβη στις αρθρώσεις.
Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει αρνητικά τις αρθρώσεις (ιδιαίτερα τις αρθρώσεις του ισχίου) είναι η λανθασμένη στάση του σώματος.
Η δομή της άρθρωσης μπορεί επίσης να διαταραχθεί με χειρουργική επέμβαση. - Ασθένειες των αρθρώσεων. Η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να είναι συνέπεια φλεγμονωδών ασθενειών των αρθρώσεων (οξεία και χρόνια αρθρίτιδα, αρθρίτιδα, πρωτοπαθής άσηπτη νέκρωση του οστικού ιστού κ.λπ.)
- Μεταβολικές διαταραχές, παθήσεις του ενδοκρινικού συστήματος, έλλειψη μετάλλων στον οργανισμό. Διάφορες μεταβολικές διαταραχές, έλλειψη ασβεστίου, φωσφόρου και άλλων μετάλλων, βιταμινών και μικροστοιχείων οδηγούν σε αλλαγές στη σύνθεση του οστού και του χόνδρινου ιστού και του αρθρικού υγρού, γεγονός που οδηγεί σε διακοπή των διαδικασιών ανάκτησης και σταδιακή καταστροφή της σύνθεσης.
- Αυτοάνοσα νοσήματα (ουρική αρθρίτιδα, χονδροασβεστίωση, αιμοχρωμάτωση, ψωρίαση, ρευματοειδής αρθρίτιδα), ορμονικές διαταραχές, ανεπάρκεια οιστρογόνων στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες οδηγούν σε αλλαγές στον ιστό των αρθρώσεων και σταδιακή καταστροφή τους.
- Αγγειακές παθήσεις (αρτηριοσκλήρωση των αγγείων των κάτω άκρων, εξαφανιστική ενδαρτηρίτιδα, κιρσοί) καθώς και σωματική αδράνεια προκαλούν κυκλοφορικές διαταραχές στον περιαρθρικό ιστό, κακή κυκλοφορία του αίματος στον ιστό της άρθρωσης και, ως αποτέλεσμα, εκφυλιστικές αλλαγές.
Ο μηχανισμός ανάπτυξης της αρθροπάθειας
Ανάπτυξη Οστεοαρθρίτιδα αρχίζει με την καταστροφή του χόνδρου. Πιστεύεται ότι αρχικά υπάρχει διαταραχή του κυκλοφορικού στα τριχοειδή αγγεία της υποχόνδρινης στιβάδας του περιόστεου. Δεδομένου ότι η θρέψη του χόνδρου γίνεται μέσω της παροχής θρεπτικών ουσιών από το ενδοαρθρικό υγρό και τον παρακείμενο οστικό ιστό, η κακή κυκλοφορία του αίματος προκαλεί σταδιακή απώλεια της ελαστικότητάς του, λεπτότερο, εμφάνιση ρωγμών, διαταραχή της ομαλότητας των αρθρικών επιφανειών και μείωση της ποσότητας του αρθρικού υγρού στις αρθρώσεις. Ως αποτέλεσμα, εμφανίζεται Πόνος και τσούξιμο κατά την κίνηση. Το πλάτος του αρθρικού χώρου σταδιακά μειώνεται και σχηματίζονται οστά κατά μήκος των άκρων των αρθρικών επιφανειών. Οστεόφυτα αγκάθια.
Τελικά, η άρθρωση παραμορφώνεται και η κινητικότητα μειώνεται. Αυτό δημιουργεί μια αθροιστική οστεοαρθρίτιδα, η οποία συμβαδίζει με τη γήρανση του σώματος. Αυτή η μορφή οστεοαρθρίτιδας συνήθως αναπτύσσεται σταδιακά για πολλά χρόνια.
Άλλες μορφές αρθρώσεων μεγάλων αρθρώσεων, για παράδειγμα, μετατραυματικές, μεταμολυσματικές, μεταβολικές ή μέθης, έχουν ελαφρώς διαφορετικούς μηχανισμούς ανάπτυξης, αλλά ως αποτέλεσμα έχουμε παρόμοιες αλλαγές στην άρθρωση.
Συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας των αρθρώσεων. Στάδια και βαθμοί οστεοαρθρίτιδας
Η ταξινόμηση της οστεοαρθρίτιδας με βάση κλινικά και ακτινολογικά συμπτώματα θεωρείται «κλασική». Κατά συνέπεια, διακρίνονται τρία στάδια ανάπτυξης της νόσου. Αντιστοιχεί σε ταξινόμηση ανάλογα με το βαθμό διατήρησης της ικανότητας εργασίας, με 3 βαθμούς οστεοαρθρίτιδας να διακρίνονται:
- Οστεοαρθρίτιδα βαθμού Ι - η ασθένεια δεν επηρεάζει την απόδοση της εργασίας, αλλά την καθιστά πιο δύσκολη,
- Οστεοαρθρίτιδα βαθμού ΙΙ - η ασθένεια επηρεάζει την απόδοση στην εργασία,
- Οστεοαρθρίτιδα βαθμού III - απώλεια ικανότητας για εργασία.
Ας εξετάσουμε λεπτομερέστερα τα κλινικά συμπτώματα και τα σημάδια της αρθροπάθειας σε καθένα από τα καθορισμένα στάδια.
Οστεοαρθρίτιδα 1ου βαθμού (αρχικό στάδιο οστεοαρθρίτιδας)
Στα αρχικά στάδια της νόσου, παρατηρείται δυσκαμψία και δυσκολία στην κίνηση στις αρθρώσεις το πρωί μετά την ανάπαυση, τα οποία σταδιακά εξαφανίζονται λίγο καιρό μετά την έναρξη της κίνησης. Η κινητικότητα της άρθρωσης μπορεί να είναι περιορισμένη. Ο «αρχικός πόνος» (πόνος κατά την έναρξη της κίνησης μετά από μεγάλη περίοδο ανάπαυσης) εμφανίζεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Η άρθρωση τσακίζει κατά τις απότομες κινήσεις, αλλά δεν υπάρχει πόνος κατά την κίνηση. Ο πόνος σε αυτό το στάδιο της οστεοαρθρίτιδας εμφανίζεται μόνο με σημαντική και παρατεταμένη προσπάθεια και υποχωρεί μετά την ανάπαυση. Δεν υπάρχει πόνος σε ηρεμία ή με ελαφριά προσπάθεια. Σε αυτό το στάδιο της νόσου, οι ασθενείς σπάνια επισκέπτονται γιατρό.
Δεν παρατηρούνται ιδιαίτερες αλλαγές στην άρθρωση στην ακτινογραφία της οστεοαρθρίτιδας βαθμού 1. Μερικές φορές μικρά οστεόφυτα είναι ορατά στις άκρες της άρθρωσης και ο χώρος της άρθρωσης είναι ελαφρώς στενός.
Οστεοαρθρίτιδα 2 βαθμών (δεύτερο στάδιο οστεοαρθρίτιδας)
Καθώς η οστεοαρθρίτιδα αναπτύσσεται περαιτέρω, ο πόνος αυξάνεται και γίνεται οξύς. Με κάθε κίνηση εμφανίζεται ένα αισθητό τσάκισμα στην άρθρωση, παρατηρείται αισθητός περιορισμός κινητικότητας στην άρθρωση (σύσπαση), λειτουργική βράχυνση του άκρου, διαταραχές στην εμβιομηχανική των κινήσεων, αλλά η κινητικότητα της άρθρωσης παραμένει. Σε αυτό το στάδιο, ο αρχικός πόνος αυξάνεται σημαντικά, γίνεται οξύς και διαρκεί περισσότερο. Υπό την επίδραση της καθημερινής σωματικής δραστηριότητας, εμφανίζεται συνεχής κόπωση, αίσθημα πίεσης στις προσβεβλημένες αρθρώσεις και ο λεγόμενος «μηχανικός πόνος», που προκαλούνται από τη μείωση της ικανότητας απορρόφησης κραδασμών του χόνδρινου ιστού της άρθρωσης.
Η καταστροφή στην άρθρωση είναι ήδη σημαντική και οι αρθρώσεις έχουν ήδη αρχίσει να παραμορφώνονται μερικώς.
Οι ακτινογραφίες αποκαλύπτουν αισθητά οστεόφυτα, στένωση του αρθρικού χώρου κατά 2-3 φορές σε σύγκριση με τον κανόνα, σκλήρυνση του υποχόνδριου οστού και σχηματισμό κυστικών κοιλοτήτων στην επιφυσιακή ζώνη.
Η οστεοαρθρίτιδα 2ου βαθμού χαρακτηρίζεται από μειωμένη ικανότητα εργασίας και αδυναμία εκτέλεσης ορισμένων εργασιών.
Οστεοαρθρίτιδα 3 βαθμών (τρίτο στάδιο οστεοαρθρίτιδας)
Οστεοαρθρίτιδα Το στάδιο 3 είναι ένα σοβαρό, προχωρημένο στάδιο της νόσου. Σε αυτό το στάδιο παρατηρούνται τα εξής:
- σημαντική παραμόρφωση της άρθρωσης (λόγω της ανάπτυξης των οστών και της συσσώρευσης υγρού στην κοιλότητα της άρθρωσης).
- σοβαρός περιορισμός της κίνησης μέχρι τη διατήρηση μόνο των κινήσεων λικνίσματος.
- μαχαιρώματα όχι μόνο κατά την κίνηση, αλλά και σε κατάσταση πλήρους ανάπαυσης - σταθερός πόνος που σχετίζεται με αντανακλαστικούς σπασμούς γειτονικών μυών, καθώς και με την ανάπτυξη αντιδραστικής αρθρίτιδας.
- φλεγμονή των αρθρώσεων,
- Κοινή ευαισθησία στις καιρικές αλλαγές.
- οι μύες γύρω από το γόνατο είναι πιεσμένοι και ατροφημένοι.
Ο άξονας του άκρου είναι παραμορφωμένος, είναι αισθητή μια καμπυλότητα του βλαισού ή του βλαισού των ποδιών (δηλαδή με τη μορφή του γράμματος "O" ή "X").
Στις ακτινογραφίες, στην οστεοαρθρίτιδα βαθμού 3, μπορεί να παρατηρηθεί σχεδόν πλήρης εξαφάνιση του αρθρικού χώρου, έντονες παραμορφώσεις των αρθρικών επιφανειών και εκτεταμένα πολλαπλά περιθωριακά οστεόφυτα. Μπορούν να ανιχνευθούν αρθρικά ποντίκια και ασβεστώσεις παρααρθρικού ιστού.
Στον 3ο βαθμό, η νόσος είναι πολύ προχωρημένη και συχνά αποτελεί αιτία μόνιμης αναπηρίας. Φαίνεται κάπως έτσι:
- ο πόνος γίνεται σταθερός και επώδυνος: το περπάτημα, και ιδιαίτερα το ανέβασμα και το κατέβασμα σκαλοπατιών, είναι βαρύ φορτίο για τον ασθενή.
- ένας δυνατός ήχος τσακίσματος με κάθε κίνηση, που ακούγεται καθαρά στους άλλους.
- Η παραμόρφωση της άρθρωσης είναι σοβαρή, οι κινήσεις περιορίζονται σε μικρό πλάτος ή και αδύνατες.
Οι φωτογραφίες δείχνουν την καταστροφή των ενδοαρθρικών δομών (συνδέσμων και μηνίσκων), καθώς και πλήρη τριβή του χόνδρου και σημάδια σκλήρυνσης (αντικατάσταση λειτουργικών οργάνων και δομών με συνδετικό ιστό).
Οστεοαρθρίτιδα 4 βαθμών
Η κατάσταση της πλήρους καταστροφής της άρθρωσης με ΟστεοαρθρίτιδαΕάν η άρθρωση σταματήσει να λειτουργεί εντελώς, συχνά αναφέρεται ως οστεοαρθρίτιδα 4ου βαθμού. Υπάρχει μια λεγόμενη «απόφραξη της άρθρωσης» - ένα σύνδρομο οξύ πόνου στο οποίο ακόμη και περιορισμένες κινήσεις στην προσβεβλημένη άρθρωση είναι αδύνατες. Ο τέταρτος βαθμός οστεοαρθρίτιδας συνοδεύεται από αφόρητο πόνο στις αρθρώσεις που δεν ανακουφίζεται ούτε με ισχυρά παυσίπονα και εντατική φυσικοθεραπεία. Είναι δυνατή η πλήρης αγκύλωση (σύντηξη της άρθρωσης) ή η νεοαρθροπάθεια (σχηματισμός ψευδούς άρθρωσης μεταξύ των μετατοπισμένων άκρων του οστού). Η ανεξάρτητη κίνηση είναι σχεδόν αδύνατη και στις δύο περιπτώσεις.
Οι φωτογραφίες δείχνουν σκληρή σκλήρυνση των αρθρικών επιφανειών με έντονα κυστικά εξογκώματα, σύντηξη των συνδετικών οστών στην περιοχή του αρθρικού χώρου. Η εξέλιξη της νόσου σε αυτό το στάδιο σημαίνει σχεδόν πάντα αναπηρία, η οποία μπορεί να προληφθεί μόνο με την εμφύτευση μιας τεχνητής πρόθεσης άρθρωσης.
Θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας
Θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας στα αρχικά στάδια της νόσου
Είναι καλύτερα να ξεκινήσετε τη θεραπεία της αρθροπάθειας όσο το δυνατόν νωρίτερα, όταν εμφανιστούν τα πρώτα σημάδια - τσούξιμο στις αρθρώσεις, δυσκολία στην κίνηση. Σε αυτό το στάδιο, τα φάρμακα είναι χρήσιμα - χονδροπροστατευτικά που βελτιώνουν τη δομή του ιστού του χόνδρου, καθώς και συμπλέγματα βιταμινών και ανόργανων συστατικών.
Η φυσιοθεραπεία, η σωστή διατροφή και τα προληπτικά μέτρα είναι σημαντικά. Πρέπει να σημειωθεί ότι η πρόληψη της οστεοαρθρίτιδας είναι μεγάλης σημασίας για την πρόληψη της επιδείνωσης της νόσου.
Αντιμετώπιση αρθρώσεων 2 - 3 βαθμοί
Αν και δεν είναι πλέον δυνατή η πλήρης θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας βαθμού 2 έως 3, η διαδικασία ανάπτυξης μπορεί να επιβραδυνθεί σημαντικά. Η θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας σε αυτό το στάδιο περιλαμβάνει τα ακόλουθα βήματα:
- Ανακουφίστε ή ανακουφίστε τον πόνο
- ανακουφίζει από τη φλεγμονή στην άρθρωση.
- βελτιώνουν την αποκατάσταση του ιστού χόνδρου και επιβραδύνουν τις εκφυλιστικές διεργασίες σε αυτόν.
Στην οξεία φάση, η θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας ξεκινά με ανακούφιση από τον πόνο. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται μη ορμονικά αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) και αναλγητικά. Είναι δυνατές ενδοαρθρικές ενέσεις κορτικοστεροειδών. Είναι απαραίτητο να μειωθεί το φορτίο στην άρθρωση. Δεν πρέπει να περπατάτε ή να στέκεστε για μεγάλα χρονικά διαστήματα ή να σηκώνετε βαριά αντικείμενα.
Μετά την ανακούφιση του συνδρόμου οξέος πόνου, το κύριο καθήκον είναι να ενεργοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι διαδικασίες αποκατάστασης στην ίδια την άρθρωση και στον περιαρθρικό ιστό: βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος, αύξηση του μεταβολισμού, εξάλειψη φλεγμονωδών διεργασιών. Συνταγογραφούνται χονδροπροστατευτικά, αγγειοδιασταλτικά, καθώς και θεραπευτικές ασκήσεις και φυσιοθεραπεία.
Θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας 4ου βαθμού
Σε αυτό το στάδιο της νόσου η άρθρωση καταστρέφεται σχεδόν ολοκληρωτικά. Σε αυτή την περίπτωση, υπάρχει μόνο μία διέξοδος - χειρουργική επέμβαση και αντικατάσταση της πάσχουσας άρθρωσης με ενδοπροσθετική. Η ενδοπρόσθεση βελτιώνει σημαντικά την κινητικότητα της άρθρωσης και επιτρέπει στον ασθενή να ξαναρχίσει μια ενεργό ζωή, τουλάχιστον χωρίς πόνο.